Bun, cul elicopter nu füss ün giast normal viagià in Engiadina Bassa. Mo Martin Pfister es stat a mezdi amo a Baar i’l chantun Zug e davomezdi a Blenio i’l Tessin per tgnair il pled dals prüms avuost. Cul tren o cul auto nu füss quist maraton festiv stat pussibel. L’elicopter es l’unica extravaganza cha Martin Pfister as praista quista sonda saira a Guarda. Uschigliö demuossa’l ch’ün cusglier federal po as movantar eir sainza bodyguards a dretta e schnestra, mangia sco tuot tschels pomfrits ed üna liongia dal gril e sezza immez la fuolla per tadlar a la Chapella Erni ed al Cor masdà d’Ardez.

Il terz cusglier federal in pacs ons
Cun ün cortegi tras cumün vegnan artschvüts Martin Pfister e sia duonna Casilda Giacometti Pfister a las set da la populaziun. Las giunfras d’onur e las duonnas dal cor masdà fan parada cun lur costüms engiadinais. Vi da las chasas culs sgrafits pendan binderas svizras, grischunas e da Guarda. Davant quella chasa chi ha inspirà ad Alois Carigiet da disegnar la chasa paterna dad Uorsin sta Fadri Häfner salda per tilla muossar a Martin Pfister. 

Fadri Häfner es cusglier cumünal e quel hom chi ha scrit a Berna per invidar al cusglier federal a Guarda. Id es fingià il seguond cusglier federal chi ha respus ad el cun ün schi. Avant duos ons ha tgnü Ignazio Cassis seis pled sülla Plazzetta. Ün pêr ons avant d’eira dal rest eir Johann Schneider-Ammann giast d’onur quia. «Eu nu craj cha be il cumün pittoresc da Guarda saja attractiv pels cusgliers federals, mo impustüt ils umans quia», es l’oppiniun da Fadri Häfner.

«Alch simil daja be in Svizra»
Sülla Plazzetta es la festa fingià in trai- s-cha. Üna o tschel chi sezza davo las maisas sto amo svelt travuonder la boccada per salüdar al giast prominent chi passa salüdond a dretta e schnestra güsta davo lur rain via. La securitas nun es visibla, forsa s’ha eir quella masdada tanter la fuolla. Pella paja chamina üna mas-chalcha cun mantel lung ouravant. Martin Pfister vain accumpagnà dal cusglier guvernativ dal Grischun, Jon Domenic Parolini, dal capo cumünal da Scuol Aita Zanetti ed da l’anteriura chancelliera federala Corina Casanova. 

Dürant la saira, cur cha’l cusglier federal fa güsta selfies cun duos giuvenils, disch ella: «Alch simil daja be in Svizra». Cun quai manaja ella il fat quant dastrusch cha nos plü ots politikers sun a la populaziun. 

Uorsin, varietà e consens
Il politiker guadogna subit las simpatias sülla plazza cumünala. Dürant l’act festiv recitescha’l üna passascha da seis pled in vallader. I’s inclegia dafatta che ch’el less dir. Il pled as referischa adüna darcheu a temas dal lö. I va per Uorsin, per Chalandamarz, pella lingua rumantscha e la vita tanter pizs e sgrafits. Martin Pfister discuorra da la varietà in Svizra e cha minchüna e minchün haja ün’aigna vista sün quella. «I’ls temps dad hoz esa uschè important sco mai da chattar üna vista cumünaivla a reguard nos pajais», disch el. In ün muond chi dvainta adüna plü malsgür saja essenzial da tgnair insembel i’l intern e da chattar ün consens eir schi nu’s es da listess avis.

 Il politiker culla posauna
Fadri Häfner tradischa in seis pled chi chi ha dat andit da scriver üna charta a Martin Pfister. Ün’abitanta da Guarda es sco il cusglier federal commembra da la «Gugga Snäfuu» ed ha scrit ün WhatsApp a Fadri Häfner. Cha Martin Pfister saja ün tip in gamba, «ponderà, calm ed ün chi sa propi tadlar». Per Fadri Häfner dimena il candidat ideal per esser giast d’onur ad üna festa federala a Guarda. Davo il schi da Berna es gnüda invidada güsta eir amo tuot la gugga. 

Rivada es la fuormaziun in costüms da cuschinunz e fingià avant il cortegi ha’la pisserà per ün’atmosfera ligera da carneval in cumün. La surpraisa da la saira: la posauna dal cusglier federal es eir viagiada a Guarda. Cur ch’el va svessa sül palc per sunar cun sias collegas e seis collegs da la gugga es il public inchantà. El suna üna, duos, trais, quatter chanzuns. I para sco scha Martin Pfister füss in seis elemaint. 

Lioms a Sent ed a Scuol
Davo la part ufficiala vain il prossem maraton dal di: squassar mans, salüdar, far selfies. Martin Pfister fa quai tuot cun blera pazienza ed ün surrier. Cur cha la schurnalista da la «Posta Ladina» vain landervia, tilla invida il cusglier federal spontanamaing da sezzer cun el sün ün crappun davant üna chasa engiadinaisa dadour la tenda da festa. «Quia esa plü quiet». Bod schnuogl vi da schnuogl vain fatta l’intervista - quai daja propi be in Svizra. «Quist contact direct culla populaziun es üna particularità svizra ed eu chat fascinant cha quai funcziuna uschè bain», quinta’l. Güsta las festas dals 1. avuost sajan bunas occasiuns per s’inscuntrar.

«Eu sun ün uman tuot normal e discuor jent culla glieud, inschnà nu füssa dvantà politiker», disch Martin Pfister. Ch’el predscha il contact ed il barat culs umans. »Lur plaschair am dà energia pella lavur da minchadi». L’Engiadina cugnuoscha il politiker dal Center fingià da visitas da plü bod. El ha lioms familiars a Sent ed es ün bun cuntschaint da Jon Domenic Parolini chi deriva da Scuol. Sco reacziun sülla frasa na seriusa da la schurnalista: «La prosma jada faina l’intervista per rumantsch», respuonda Martin Pfister riond: «Lura stöglia trenar amo ün zichin».